Det handlar om frihet

I det siste så er eg mindre og mindre plaga av vond hæl.
Plantar fascitten er på retrett, det er deileg.
Som tidlegare, så kjenner eg fortsatt litt kribling under foten, men det blir meir sjeldan nå, og mindre kjennbar.
Pussig nok, så er dei lengre turane i skogen på Fivefingers dei dagane eg kjenner ikkje vondt eller kribling i føtane/foten i det heile tatt!

Avkjøling av føtane i bekken mot slutten av løpeturen - DEILEG :) 

Eg tek det fortsatt forsiktig, men trena ofte.
I og med at det ikkje blir noko konkurranse for meg i år (viss eg greiar det da) så kan eg trene med ein heilt annan fokus:
Eg ha for eksempel trent styrke minst 2x i veka dei fleste vekene, og i det siste har eg også fått til heile tre gonger. Noko som er målet.
Tre styrketreningsøkter i veka er jo vanvittig bra!

What me? Tre styrketreningsøkter i veka???
På treningssenter? (SterkeNils)

Men om vêret er fint og det blir sykkelturar som erstattar ei av øktene, så er eg fornøydd med to gonger også.
Men målet framover er tre gonger. Jepp.
Inkludert i styrketreninge er eittbeina tåhev (one-legged calf raise på engelsk).

Eg gjer den utan ekstra vekt foreløbig, og senker foten ned sa-a-a-akte.

Og det er denne øvinga som er sterkt anbefalt for dei som slit med plantar fascitt.
Ved å løfte og senke foten kontrollert, får leggmuskulaturen ein god strekk, og undersida av foten får seg ein god strekk, og ein bygger styrke i muskulaturen slik at den får mindre juling når ein løper. Den styrkar også akillessenen, spesielt når fasen der ein senker ned foten sakte mot golvet.
Denne øvinga har eg gjort konsekvent kvar gong eg har trent styrke.

Eg har også nå utvida lengda på mine gå/løpeturar i skogen.
Når det ikkje er lenger snakk om "luftetur" med Lukas i skogen, nå har eg begynt å kalle det for det det er i treningsdagboka mi: løpetur. Hmm.... herleg klang :)

Eg er på løpetur igjen - i skogen. Kult! 

Og det er der frihetsfølelsen kjem inn.
Eg tek på meg Fivefingers, løpetights, treningstøy, tar med meg litt drikke når det er veldig varmt  og slår på GPSen, og går ut av døra.
Resten er improvisert.
Ofte er starten på turane den same. Inn i skogen, langs "kjærleiksstien" der Lukas kan lese hundenyheitar, tilføye sin meining og gjera andre viktige forretningar, og der eg sjølv koblar om og varmar opp.

Og så er det inn på grusvegen som kan føre opp, opp, opp... eller inn på stiane, og lenger opp, eller lit ned igen... Det er ikkje så mange stiar men kombinasjonane er mange. Valget er ikkje vanskeleg heller. Tørr grusveg eller smal sti eller skogsveg med fuktig myr? Bratt og steinete eller flat og snilt?

"Skal me vidare oppover her eller?" Lukas er alltid fornøydd så lenge han er med :) 

Valget er mitt.
Og når eg til tross for enno litt laber kondis synst det er moro å ta ein ekstra avstikkar "langs den fine stien i dalen berre for moro skyld altså" så er frihetsfølelsen stor.
Pause ved ein bekk der Lukas kan få drikke og eg kan fylle på drikkeflaska. Bilde av utsikten. Nyte himmelen, om den nå er blå, full av skyer eller lover regn.

Lukas må få lov til å kjøle seg ned og drikke og bade.

Det er nydeleg å kunne legge ut på løpetur, sjølv om det blir ein del gåing også, rett og slett for kondisen ikkje er den enno. Men det er greitt. Når intensiteten er passe, kan eg faktisk halde på i timesvis. Lengste turen var kanske berre på 1,5t og 7,5km, men med stor nytelsesfaktor.

Fin utsikt er alltid ei kjempebra belønning for å løpe opp ein bakke!

Eg er så glad for at det går framover.
Og oppover.
Eg har vunne tilbake litt av friheten min, nemleg den å kunne legge ut på løpetur og løpe der eg vil. Ja eg tek fortsatt omsyn, men føtane tåler meir og meir. Eg brukar også sunn fornuft, varierar skotøyet, har eit par dagar utan løping imellom dei lengre turane, osv.

Enda eit par sko som føtane mine set pris på: Merrell Bare Access 3.

Men det er frihet. Det er det eg har savna og lengte i vinter, når det sat ein spikar i hælen men.
Den er nå borte, heldigvis.
Eg er ganske fornøydd.
Deileg!

Med Lukas på tur - og ikkje sur :D 

"Vi kommer i begravelsen din!"

Er det nokon som har sagt dette til deg?
Nei?

Det er kanskje ikkje så rart.
Sist tysdag var eg igjen med på fellessykling i gruppe.
Sidan det første gong endte med fullstendig utmattethet og synsforstyrrelsar og legevakt, så var eg meir forberedd denne gongen.
Eg hadde fått i meg nok mat, ete middag sånn eit par timar før me skulle sykle, utsatte turen med Lukas til etter syklinga, osv.
Denne gongen var me igjen to gruppar.
Den store raske gruppa, og så oss tre, som skulle ta det med ro.

Hardrocxen og den innstøpte kua.
Me syklar på terregnsykkel i gruppa.

Akkurat som sist så greidde eg meg fint den første timen.
Me stoppa nede i Flatdal for å organisere veivalget vidare, og delte oss inn i "Nutheim opp" og "eit stykke innover mot Åmotsdal". Første var kortare.
Så eg blei med der.

Utsikt frå Nutheim.

Foran meg sykla det to karar, og så ei dame som var med for første gong.
Eg blei så imponert over styrken hennes.
Ho tråkkar med utruleg tunge gir, men i jamnt tempo oppover stigninga.
Men eg greidde til slutt å henge med.
Moro var det au, me  var igjen heldige med vêret og ved Nutheim gjestgiveri venta dei to karane på oss.

Utsikt frå Nutheim i Flatdal. Dette var sist søndag.

Jaja, eg er kanskje ikkje den sterkaste og raskaste på sykkel.
Ikkje så rart etter så lite trening som følge av plantar fascittfoten som skulle tas omsyn til.

Men - i nedoverbakke - ja då er eg god.
I alle fall ved gode forhold, dvs lite trafikk og tørre fine vegar.
Så eg susa ned, forbi alle andre, og det var jo sååå moro :)

Me samlast nede på flata (for då det begynte å bli flat, så sakta eg akterut igjen må vite).

"Jøss for ein fart du hadde nedover?!"
"Ja vi kommer i begravelsen din!" sa dei.
- Så koseleg da, svarte eg.

Det er heilt klart ikkje utan risiko å suse ned ein utforbakke på sykkel i over 60km/t.
Men - denne bakken har eg sykla ned såpass mange gonger, og med HardRocx'en min føler eg meg ganske trygg.
Sjølvsagt, det kan skje noko allikevel.
Ein kan plutseleg punktere, eit lemmen kan finne på å løpe innpå vegen frå sida, osv.
Men - bilulykker skjer også, og me let ikkje vera å køyre bil av den grunnen?

"Livet er eit risikofult prosjekt og det endar alltid med døden."
Eg synst eigentleg det er dumt sagt.
Samtidig er det mykje sant i det også.

Eg har i alle fall investert i nye bremseklossar på Hardrocxen, for teknisk svikt vil eg helst ikkje oppleve i 60km/t på sykkel.

Gode dekk er også viktig.

Turen endte forresten med at eg sykla meg tom igjen, men heldigvis denne gongen med synssansen i behold.
Eg blei dytta.
Jepp, dytta. Eg greidde ikkje å henge med dei tre andre.
Tom, rett og slett.
Eg skjønner ikkje. Eg åt ei banan, men det hjelpte ikkje.

Dei siste tre km lot eg gruppa sykle ifrå meg.
Og hadde ein venleg men bestemt dialog inni meg "Dette er heilt greitt. Du har dårleg dagsform. Du er i god form ellers. Formen er stigande. Sjå så fint det jordet der ser ut! Formstigninga kjem nå. Herleg å kunne sykle i mitt eige tempo. Å så fint lys det var i dag."

Når eg syklar aleine, blir det pausar.
Då hentar eg meg inn igjen - og tek bilder :) 

Eg blir jo berre motivert til å trene meir.
Så etter den tysdagen har eg sykla to gonger, og tilbakelagt nokre høgdemeter.
Du blir god til det du trenar på, så då får eg trene på å sykle.

Og så får me sjå kva dagsformen bringer i dag...

Nutheim tok eg også på søndag, den gongen i rosa utstyr og med tempo'en,
i sommartemperatur og strålande solskinn. Det var godt :)

Ut på (krykke-)tur, aldri sur!

Ok, eg må innrømme - eg kan også vera ganske sur når eg er på tur.
Men det er heldigvis sjeldan.

Akkurat denne hausten hadde eg planlagt å gå masse tur i fjellet, med sekk, og helst telt og utstyr for overnatting i sekken.
Men - med denne plantar fascitten blir det heilt feil å gå med sekk.

Det blir faktisk også ganske feil å gå i det heile tatt.
Viss eg på lang sikt har tenkt å bruke føtane til noko anna enn å legge dei på bordet, så burde eg bruke dei minst mogleg for tida, dvs, GÅ på dei minst mogleg - ha så lite vekt på dei som råd.

Eg har fått instruks i korleis å tape for Plantar fascitt med kinesiotape- alt hjelper!

For det dreier seg om ein skada forårsaka av overbelastning - dvs all slags belastning fører til at skaden gror dårleg.
Og det gjer den jo frå før.
(Nok om det - eg lova vel eigentleg å ikkje "snikinformere" om plantar fascitt - ehem - så det får vera nok nå.)

Lukas, go'gutten min skal fortsatt på luftetur, så noko turar blir det jo.
Og godt er det, fordi eg bli ganske sprø av å halde meg inne når det er så vakkert ute!

Heldigvis har eg ein bitteliten "fjelltopp" med navn Bringsåsnuten omtrent rett foran inngangsdøra. Det må vera så lite som 800m i luftlinje frå kjøkkenvinduet mitt.

Ein bitteliten topp omgitt av furu- og bjørkeskog med blåbærlyng, sopp, konglar, tyttebær, klatreberg, store og små steinar, små stiar og fin utsikt på Seljordsvatnet og kringliggande fjelltoppar.
Det har blitt mitt favoritt"turmål" dei siste dagane.

For å kunne gå tur utan å gjera meir skade på føtane mine har eg skaffa meg ordentlege krykker.
Dvs, eg laga eit lite utrop, "hjertesukk", ein annonse - kva skal eg kalle det? - på Facebook, om å få låne samanleggbare krykker fram til eg skulle få mine eigne.

Og jammen fekk eg "napp". Ei god venninne av meg (nei, det må vera den beste venninna mi, me har opplevd så mykje saman og støtta einannan gjennom ankelbrudd, hundebitt, mentale samanbrudd, akuttmottak andre joledag ved sjukehuset, rygging av tilhenger i flyttekaos, nedvasking av hus, utlån av hvitevarer osv... eg kunne nevne tusenvis av ting her, og likevel, det beste med "B" er at ho har eit kjempestort og godt hjarte og er snill og god og herleg), "B" fann ut at ho ville bestille krykkene til meg, og det gjorde ho.

På krykketur i terrenget (Bringsåsnuten)

Krykkene kom ikkje berre i posten etter berre få dagar, men også pakka inn i gavepapir med ei lita helsing på.

Eg blei så glad - ikkje berre fekk eg krykkene i posten - men dei var pakka inn i gavepapir, med helsing på :)

La meg presisere at det er få der ute som går på krykker når dei får diagnosen plantar fascitt. Tvert imot, dei fleste antar eg, spesielt blant dei som er dedikert til dagleg hardtrening og spesielt løping, trur eg å prøve å "løpe det av seg", eller "trene det vekk", eller redusere løpinga si til i alle fall "berre 5km om dagen" eller "berre eit par løpeturar på 10km".

Min aktivitet begrensar seg til korte gåturar med Lukas.

Jada.
Skade er skade, og skade i eit senefeste eller leddband er like reelt som eit beinbrudd, og treng behandling.
Så, når eg skal ut og gå, og spesielt på hardt underlag, så avlaster eg med krykker.
Eg greier heller ikkje å gå normalt, utan å halte, og i følge fysio'n SIF er det FY.
Ikkje gjer det.
Det kan bli andre skadar av det.
Greitt.

Samanleggbare krykker er kjekt, dei blir lagt saman i fire delar, akkurat som teltstenger eller ei sondestang, med strikk som held det heile saman.

Det funkar!

Mitt nye NIKON er med på tur også, for det er så mange fine motiv der ute for tida, og lyset er heilt spesielt om hausten, for ikkje å snakke om alle dei nydelege fargane.

I går var eg altså ute i heile halvannan time nesten.

Distansen blei omtrent 2km, vil eg tippe.
Det blei mange pausar.
I sola.

Utsikt.

Nydeleg.
Så eg var aldeles ikkje sur!
Tvert imot.
Fjelltoppane omkring kan berre lokke så mykje dei vil, dei vil vera der neste år også.
Og året deretter.
Eg øver meg i tolmodighet...

1100 høgdemeter - ei fryd for lårmuskulaturen!

Det er ikkje så ofte at eg går opp på høge fjell som virkeleg krev si kvinne - som eg synst.
Så når eg gjer det, fortener denne bragden ein skrytetittel.

Lukas er først på toppen av Skorve!

Skorve er eit nydeleg fjell og har Gøysen på 1370 m.o.h. som sine toppar.
Toppen er godt synleg når du kjem vestfrå, austfrå, og sørfrå.
Den skal vera mykje malt, sidan den er så frittståande.
Jaja, det kan vera.

Siste gong eg kom meg på toppen var så seint tilbake som hausten 2012.
Så det var på tide at eg kom meg opp dit igjen.
Og på ein av dei flotte solrike varme dagar siste veka, så kom dagen der eg var i form, hadde nok mat til niste i huset, ingen avtaler og været var berre meldt fint.

Det er ein krevande tur til Skorve, stien er ganske bratt i starten, og for å kome meg til stien så har eg også ein snau time med skogstur foran meg.

Men!
Eg pakka sekken lett, men med alle nødvendige ting, fann fram beltet til Lukas og la i veg.
Eg bur altså på rundt 230 m.o.h., så heile turen blei ei stigning på 1100 høgdemeter.
Skryt skryt :D

Eg tok ikkje med speilrefleksen, sidan eg ville bere lett.
Så bildene tok eg med mobiltelefon.
Det går fint.
Og her kjem bildene.
Dei skal snakke for seg sjølv, for eg trur at haustfjell i solskinn har eit universelt språk:

Takk for oss, Skorve!

We'll be back!

Allemannsretten

Alle som har vakse opp i Norge har vel, i alle fall om dei har heldige, fått vera med ute i skog og mark og fjell og på vatnet og dermed fått nyte Norges vakre natur.

Det at det er så lettvint i Norge å ha eit aktivt friluftsliv, har etter mi meining med allemannsretten å gjera, noko som er del av den kulturelle arven i Skandinavia.

Men kan ferdast i naturen, me kan slå opp telt og bli i naturen, og me kan hauste frå den.

Det er ikkje sjølvsagt andre stader i verda!

Nå når eg er på tur i skog og fjell saman med Lukas, har eg stort sett med meg niste.
Dvs, at eg ikkje tenner ild i skogen.

Nisteplass frå siste turen på Hattefjell - sommartemperatur var det
- og verken behov eller plass for bål.

Sidan det har vore ein veldig tørr og varm sommer med lite nedbør og mykje varm sol har eg heller ikkje hatt behov for det.
Men nå når det har blitt haust, så lengter eg etter å gjera opp ild og finne roen framfor eit bål.
På tidlegare gruppeturar så har me ofte laga bål i pausen, og det har vore så koseleg!
Me bruka ofte bålplassar som alt fantest frå før, og denne plassen har da gjerne blitt mål for turen.
Når eg går aleine, ser eg ikkje alltid noko poeng i å fyre bål "berre for meg sjølv".
Men det er jo skikkeleg kos også, og dessutan trur eg det er nyttig å lære seg å tenne bål.

Men er det eigentleg lov? Alltid? Og i så fall, kor hen i naturen, og når?

Det er loven om friluftsliv som bestemmer nærmare kva som er forbode og tillate av aktivitetar ute i naturen, men når det gjeld brenning av bål, så gjeld det Forskriften om brannforebyggende tiltak og tilsyn. Denne kan du finne her, på Lovdata.no.
I forskriften så heiter det i § 8-2, Bruk av ild utendørs:  det er forbud mot å brenne bål ("å gjøre i eller i nærheten av skogmark uten tillatelse av kommuen") perioden 15.april til 15.september.
Ein kan altså tenne opp bål ved stranda og i fjellet. MEN - her gjeld det også at ein må ta hensyn til naturen, og dette står i friluftsloven (som du finn på Lovdata her).

Screenshot frå nettsida til Marianne Reusch.

Dvs, å brenne bål på svaberg, og så sløkke det ved å helle vatn over det som får svaberget til å sprekke er skadeleg for naturen og dermed ikkje lov.

Det finst ei god side på nettet om allemannsretten, skrive av Marianne Reusch (www.allemannsretten.no).
Marianne Reusch er utdanna jurist frå Universitete i Oslo, og som har tatt doktorgrad i rettvitenskap med avhandling om allemannsretten. Nettsida er hennes er veldig nyttig når ein lurar på noko innan allemannsretten, så denne sida anbefalar eg alle å ta ein tur innom!
Sida er søkbar, så er det noko spesielt du leitar etter, finn du det fort.

Det kan jo virke som me har ei overflod av vakker natur i Norge, slik at "det ikkje er så nøye" og på mange måtar så har me jo mykje natur, men etter mi meining så skal den naturen tas vare på likevel, uansett kor mykje me har av den!
Både for oss sjølv, men også for dei som kjem etter oss, og for barna våre.
Reglar må til, for skogsbrannar og stygge rester etter eingongsgrillar og svaberg full av svarte flekkar er det da ingen som vil ha.

Men eg gledar meg nå uansett til mange fine turar framover, og ser fram til å begynne å tenne bål igjen...