Når alarmen går - "Å leve med en overaktiv røykvarsler"

Tittelen har eg berre lånt.* Den passa så bra.

Den beskriv tilværelsen min veldig bra nemleg.

Me har alle ein slags innebygd røykvarslar. Ein alarmsentral, om ein vil.

I hjernen.

Den ligg i eit område i hjernen, i det limbiske systemet (også omtalt som "pattedyrhjernen").

Og den heiter amygdala ("mandelhjernen").

Det er hjernens røykvarsler.

Den oppfattar trusselsignalar.

Er det stor fare, fare for livet, er det veldig nyttig, for då kjem heile den kroppslege reaksjonen med det same: høg puls, økt fokus, klar for kamp eller flukt, osv (og det er ein annan del i hjernen, nemleg hjernestammen, "reptilhjernen" som har ansvar for).

Er det mindre fare, så er det ein annan del i hjernen (i hjernebarken) som vurderar: Er det grunn til å reagere? Slik at den kroppslege reaksjonen eventuelt uteblir ("Det var ingen hoggorm, berre ein rar pinne.").

Hos meg (og mennesker med same diagnose eller problematikk) så er denne røykvarsleren, amygdalaen, hyperaktiv. Dessutan er det så å seie lite kommunikasjon mellom denne og hjernebarken - den gjer stort sett som den vil (dette fenomenet blir også kalla for "amygdala hijack" - amygdalaen kaprar heile hjernen, så då eg i eit av mine siste innlegg skreiv av hjernen "køddar med meg", så var det i grunnen ikkje så dum omskriving - men det er berre ein liten del av hjernen da. Det er amygdalaen som køddar med resten av hjernen).

Dette opplevar eg altså gang på gang på gang.

Og det er rimeleg frustrerande.

Og slitsamt.

Det er også slik at når alarmen først har gått, er den vanskeleg å "slå den av".

Heile kroppen er i alarmberedskap. 

Og den er mistenksam. 

Kan jo hende at trusselen dukkar opp igjen?

Når "trusslane" er av psykologisk natur, så er det vanskeleg å avreagere - det er lettare å finne ut at pinnen ikkje var ein hoggorm likevel - pust ut og gå vidare. Men kva gjer du med ein psykologisk trussel som ikkje går over?.

I går så var det ein slik dag der alarmen gjekk.

Det var ingen konkret situasjon, men fleire faktorer som spela saman, så var terskelen nådd, og alarmen utløyst, og eg blei stressa, sliten, aggressiv, tenkte ikkje lenger klart, eg orka ikkje, alt blei for mykje, eg blei kvalm, fekk sjølvdestruktive tankar...

Det at eg skal til Haugesund spelar nok litt inn der, eg er anspent, og stressa.

Igår var det sommarfest på senteret, og sjølv om eg hadde mest lyst til å grave meg ned så skrapa eg saman den siste resten av fornuft og kom meg dit (eg gravde meg også ned i dyner og tepper og puter først, og det roa meg littegrann ned, men dette orkar eg eigentleg heller ikkje - det kan hjelpe å koma seg ut - verre kunne det ikkje bli eigentleg).

Sommarfesten i går.

Sommarfesten var fin, den, og eg fekk ein pause frå meg sjølv.

Men pussig nok, så var det som alarmen berre var "sett på vent". Snooze-button liksom.

Eg kom meg heim etter festen og tok ein luftetur med Lukas.
Og da snakkar med om tur i rusletempo. Men likevel, sjølv om eg prøva å ta det med ro, så var pulsen skyhøg, og eg hadde pusteproblem, og hjartet var i utakt - eg hadde berre lyst til å grine.

Det er godt eg har Lukas som selskap.

Og då eg hadde kome heime etter rusleturen, som altså berre varte i ein halv time, så var eg så sliten at eg omtrent ikkje visste kor eg var hen.

Og eg var altfor stressa til å sova.

Altfor stressa.

Kroppen var fortsatt i alarmberedskap.

Eg angra at eg ikkje hadde tatt turen til legevakta. 

Der er det nemleg nokre flinke sjukepleiarar som greier å roe ned eit kaotisk hode.

Det tok lang tid før eg sovnar.

Dei timene fram til kl.02. blei hodet mitt fullt av tankar om å slutte å trene, kvitte med meg Lukas, kansellere alle konkurransar i framtida, kutte kontakt med alle venner, og verre sjølvdestruktive tankar som ville gjera slutt på tilværelsen slik eg kjenner den.

Heldigvis, så sovna eg. Utmatta. Resignert.

Med tanken i hodet om at eg drit i kva som skjer vidare.

Og pussig nok, så gjekk pulsen ned.

Eg sovna.

I dag så er eg sliten etter i går, og eg tek det med ro.

Eg har eigentleg lyst til å skrive om våtdrakt og nye svømmebriller, men det er som eg får skrivesperre når eg ignorerar slike hendelser som i går.

Eg kallar jo ikkje bloggen "triatlonterapi" utan grunn (i staden for "super-sprek-og-glad-triatlet-som-er-full-av-energi-og-svømmer-sykler-og-løper-kvar-dag-og-lagar-deilege-matretter-på-fritida"-blogg).

Niks, her blir det opp-og-ned-turar.

Så, mens andre pleier formtoppen sin foran konkurransen i Haugesund (og ja, dette var eit planlagt innlegg hos meg også, men pytt pytt), så driv eg mine eigen vesle survival-camp...

Sykkelsko i sand. Det luktar triatlonterarapi her...

*Delar av innleggstittelen er lånt frå foreslesningsnotater"skrive av Psykiater Arild Steinsholt Jervell, og heile forelesningsnotat kan du lese viss du trykker her (er i PDF-format).

To veker før IM 70.3 Haugesund - kva er status?

Ja kva er status nå?

Det er mange vegar som fører til Haugesund.
Kor hen er eg på vegen min da, tru???
Eg veit i all fall retninga :D

Ettersom kneskaden i januar førte med seg ein månad på krykker med etterfølgande opptrening gjennom mars månad, så har treninga mi i år vore litt - hm - kva skal eg kalle det?
Kvalitetsbetont.
Jepp.
Eg har hatt fokus på å rehabilitere kneet mitt.
Og kneet blei etterkvart brukbart igjen, noko som viste seg i slutten av april, med bra resultat i Bøsprinten.

Etterpå har eg fokusert på det eg er dårlegast mindre god på: tempoøkter.
Ettersom eg alltid fokuserar på halvironmandistanseløping, har det dreidd seg mykje om lange økter. Men det kjente eg at eg ikkje fekk til i år.
Eg orka ikkje springe langt og lenge.
Heller ein time tempo (haha ja, alt kjennest fort når du har gått på krykker i ein månad :D) enn halvannan time roleg.
.

Ikkje så mykje å skryte av her, men det får halde, for meir var det rett og slett ikkje plass til pga opptrening av kneet.

På sykkelen har eg juksa big time: Ingen lange økter.
Eg har hatt éi økt på over seks mil (eller var det den økta på 59,13km liksom? :D).
Ellers har eg langt ifrå fått "mil i beina":

Syklinga mi i vår. Transportsykling er ikkje tatt med. 

Men men, gjort er gjort.
Og eg trur i alle fall at det var kvalitet på treninga mi, om ikkje det var så stor mengde.

Når det gjeld svømminga, så har svømmetreninga nesten vore fråverande.
Kneskaden gjorde det umogleg å svømme i bassenget i vinter (dvs, eg kunne kanskje ha spjelka og teipa kneet til noko meir stabilt som kunne ha "hengt bak", men leddbandstrekk på det mediale sidebandet er vondt nok, det er lite fristande å la beinet dingle bak med eit ustabilt kne. Neeeeeei, huff, svømming gjekk berre ikkje an).

Eg treng ikkje printe ut Endomondo sin statistikk for å oppsummere mine svømmeøkter i år 2014:
Eg svømte 500m i januar, 1000m i slutten av mars, så 750m i samband med Bøsprinten 3.mai, og så 15min ute i juni (som tilsvarar ... 400m eller kva???).

Ja og så svømte eg 10m sist måndag.
Da steika sola og vatnet var deileg!
Også utan våtdrakt.

Men eg skal svømme denne veka. Virkeleg.
Er jo nødd til å prøve den nye Sailfishdrakta mi!
Som endeleg kom i posten for to dagar sida.
Og som heldigvis passar!

Teknikken på svømminga sit godt den, uansett, og styrketreninga i år håpar eg at har gitt meg litt ekstra styrke for å kompensere for eventuelt manglande teknikk/flyt.

Nå er det ikkje mykje "trening" igjen.
Det er meir oppladning.

"If you don't have excellent endurance by now, it's too late."
Joe Friel seier det rett ut!

Eg har planlagt eit par kombiøkter denne veka, dvs sykling-løp, i "racepace" og som varar sånn 1,5t kvar. Den første med meir løp, den andre med lengre sykkeldel.
Inspirert av Joe Friels bok "Your Best Triathlon" (som eg ellers har ignorert i år).
Så skal eg prøve Sailfishdrakta (åååå det gledar eg meg til - men det har vore mykje vind her i det siste, og det har blåst, så vatnet er i-i-i-i-i-iskaldt!!! Alt for kaldt for meg).

I motsetning til meg, så svømmer Lukas gjerne
 i kaldt vatn på rundt 10-12C. 

Eg synst eigentleg at denne perioden nå er spennande, og eg kosar meg litt med den.
Det er ikkje så mykje meir eg kan gjera med kondisen.
Og for mykje trening nå kan heller øydelegge formen enn å gjera den bedre.
Eg har jo personleg ganske lang restitusjonstid, så eg kan i alle fall ikkje ta sjansen på å køyre på med mange økter nå.
Heller eit par-tre kvalitetsøkter.

Og mental oppladning.
Eg ser på videoar på Youtube om triatlonkonkurransar, og da helst frå dei konkurransane eg sjølv har vore med på. For då minner eg plutseleg små viktige detaljer.
F.eks, når ein har langt hår er det kjekt å ha med ekstra hårstrikk. Er det sol, har eg faktisk med solkrem i T2-posen. Det tar kanskje berre 20sek å påføre solkrem i ansiktet, men eg synst det er vel anvendt tid, for eg kjenner at huden min toler sola bedre da.

Yndlings- og konkurransecapsen min.
Den beskyttar ansiktet litt mot sol,
 men det er kjekt med solkrem i tillegg.

Eg likar også å ha med sikkerhetsnål på race-beltet, i tilfellet noko utstyr ryk. Eg heldt f.eks på å miste startnummeret på IM 70.3 Mallorca under syklinga, viss det ikkje var for ein hyggeleg kar som gjorde meg oppmerksam på det.
Ekstra svømmebriller. Pusse sykkelbrillene. Energibar og -gel ein stad på sykkelen. Ha drikkeflaskar som du veit du har lyst til å kvitte deg med (sidan du skal bytte desse mot nye undervegs på syklinga).
Eit lite handkle for etter målgang (på fullironmandistansar får ein faktisk store handkle - men ikkje på IM 70.3).
Og så vidare.

Kjekt med drikkeflaske på tempostyret.
Men på humpete nedoverbakkar som her i Telemark
så er det smart med selfmade ekstrautstyr:
ein kraftig strikk som hindrar at flaska ramlar av. 

Eg kjenner i alle fall at eg gledar meg, uansett treningsstatus!
Første gong eg deltok i IM 70.3 Haugesund i 2012 hadde eg faktisk same type kneskade (!!!) men på det venstre kneet, og då hadde eg trent enda mindre, og måtte også legge inn gåperiodar på løpinga, fordi eg fekk rare krampar i kneet.
Men eg hadde det heilt supert likevel.

Så uansett, så er det som eg alltid har som målsetting:
Første mål er å kome til start, og andre mål er å koma i mål.

Så får me sjå kva som skjer undervegs!

Triatloninput

Eg er ein veldig visuell person.

Dvs, eg likar bildar framfor lyd, eg får energi av fargar, og former, og når eg skal lære meg noko nytt, så likar eg godt å teikne det framfor å skrive det ned i ord.

Min glødande interesse for anatomi og fysiologi til tross, blei vevslære litt kjedeleg.
Men det hjelpte absolutt å teikne det!

Samtidig så likar eg veldig godt å skrive.
Som mine faste blogglesarar kanskje har skjønt nå, med tanke på lengda på innlegga :)
Eg trur kanskje eg treng mykje "input" i form av bilder, mens "output" er i form av ord.
Eller handling.

Akkurat etter turen min til Tyskland for to veker sida, så har eg vore litt tom.

Eg hadde ikkje sett broren eller niesa mi på 10år, så det var fint, men også merkeleg å møte dei igjen.
Mange familiegreier som har vore gløymt har dukka opp att.
Og det var både gode og vonde ting.
Men å møte og bli kjent på nytt igjen med niesa har vore heilt super fantastisk!

Så alt i alt var turen god.

Sjekk den nydelege niesa mi! Ho er berre heilt superskjønn! ♥

Eg er fornøydd.
Sjølv om tida etterpå har vore litt tung.
Det er ikkje noko nytt, og eg har gjennom mange år lært meg å handtere tunge periodar.
Eg må berre jobbe meg igjennom desse, eller la tida hjelpe til, om ikkje anna.

Pause på syklinga - hodet var ikkje med - og eg ville svømme - kunne jo prøve tridrakta?
Og svømme UTAN våtdrakt for ein gong skyld? Men tør eg?

Ein måte å jobbe på er også fylle hodet med andre ting enn uklare ubehagelege minner frå arkivet.
Og der kjem bloggen inn, og treninga, og triatlon, og bildene.
Når eg mistar meg sjølv i vonde minner, så trengst det sterke gode bilder som overdøyver dei gamle.
Bilder i farge!

På veg heim frå fysioterapien i går - ein treng ikkje manipulere fargane her,
når himmelen er knallblå og sola skin og blomane er sååå fine!

Bilder med bevegelse, eller ro.
Innbydande vatn, høg blå himmel og solide fjell.

Sand mellom tærne og vind i håret på sykkelsetet.
Sol i ansiktet og lukten av fargerike blomar.
Eller også mektige skyer og regn i lufta.
Løpesko på grus.
Rytmiske steg, eller tunge.
Landskapet som endrar seg undervegs.

Velkomsten av hunden heime.
Strekke ut støle musklar, la ein svett kropp kvile mot stuegolvet mens hunden vimsar rundt og byr på seg sjølv.

Eg er av og til nødd til å minne meg på kva eg likar ved trening og triatlon.
Det høyrest kanskje merkeleg ut, men det har seg slik at hodet mitt av og til er på autopilot, og køyrer berre det mest nødvendige, så når eg prøver å få fram motivasjonen min for å trene så kjem det "Access denied.".

Så då er det berre å "mate inn" igjen med noko av det eg eigentleg alt veit.
Men berre ikkje har tilgang til der og da.
Så framover, fram til konkurransen i Haugesund 6.juli, så skal eg bruke bloggen til å mate inn gode tankar om triatlon, trening, meg sjølv og fokusere på det eg likar.

Det er ikkje tvil om at eg kosar meg på konkurransar.
Eg blir jo heilt religiøs når eg nærmar meg mål! :D :D
Dette var i IM 70.3 Haugesund 2013.

Altså eg meiner, på ein innfallsrik dag så beslutta eg å gje bloggen min tittelen "triatlonterapi", så da kan eg vel vie litt tid til dette temaet også innimellom???
Selfmademultisportwoman (meg) er forfattar, så selfmade skal det bli, for eg er min eigen beste coach.
Ikkje noko vondt om Dave Scott - eg ville meir enn gjerne hatt han som coach igjen, men da kanskje ikkje i forberedelse på ein konkurranse, men som ein slags treningscoach.

Eg kom godt overeins med Dave Scott! 

Men  - eg coacher meg sjølv.
Og akkurat nå er det tide for nedtrapping av trening (hahaha, som om eg hadde noko treningsvolum å trappe ned frå :D) og oppkøyring av motivasjon, gnisten, inspirasjon og kortare økter i racepace (eg likar ordet racepace - det får det til å virke lett - konkurransefart virkar derimot litt - ehem - litt omstendeleg).

Nok skriving, nok output.
Nå skal eg bruke opp mine siste slantrer på "godbitar" som eg skal ha med på konkurransen i Haugesund. Konkuransegodteri, på ein måte.

Hmmmmm Sport Beans er berre såå gode!

Alt hjelpar! Og det er jo input det også;)